Oświetlenie awaryjne


Oświetlenie awaryjne, zgodnie z ostatnimi nowelizacjami przepisów zalicza się jako sprzęt przeciwpożarowy i jest tak samo traktowane jak  urządzenie typu gaśnica. Takie same konsekwencje dla właściciela/inwestora są wyciągane w przypadku braku lub wadliwego działania oświetlenia awaryjnego jak i w przypadku każdego innego sprzętu przeciwpożarowego.

Wiele osób zapomina o konieczności konserwacji oświetlenia awaryjnego (inwerter w oprawie powinien być wymieniany średnio raz na dwa lata) , co więcej zgodnie z przepisami z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania Dz.U. nr 85 poz. 553) oprawy oświetlenia awaryjnego powinny posiadać certyfikat CNBOP.

Certyfikat ten zgodnie z wyżej przytoczonym rozporządzeniem winien być wystawiony na oprawę a nie tylko jak to wcześniej było praktykowane na moduł bateryjny.

 

1) Gdzie powinno znajdować się oświetlenie awaryjne ?

Odpowiedź na powyższe pytanie znajduję się w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznychjakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

„§ 181. 1. Budynek, w którym zanik napięcia w elektroenergetycznej sieci
zasilającej może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, poważne zagrożenie
środowiska, a także znaczne straty materialne, należy zasilać co najmniej z dwóch
niezależnych, samoczynnie załączających się źródeł energii elektrycznej oraz wyposażać w
samoczynnie załączające się oświetlenie awaryjne (zapasowe lub ewakuacyjne). W budynku
wysokościowym jednym ze źródeł zasilania powinien być zespół prądotwórczy.”

Oraz wymienione w punkcie 3 :

„3. Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne należy stosować:
1) w pomieszczeniach:
a) widowni kin, teatrów i filharmonii oraz innych sal widowiskowych,
b) audytoriów, sal konferencyjnych, czytelni, lokali rozrywkowych oraz sal sportowych,
przeznaczonych dla ponad 200 osób,
c) wystawowych w muzeach,
d) o powierzchni netto ponad 1.000 m2 w garażach oświetlonych wyłącznie światłem
sztucznym,
e) o powierzchni netto ponad 2.000 m2 w budynkach użyteczności publicznej, budynkach
zamieszkania zbiorowego oraz w budynkach produkcyjnych i magazynowych,
2) na drogach ewakuacyjnych:
a) z pomieszczeń wymienionych w pkt 1,
b) oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym,
c) w szpitalach i innych budynkach przeznaczonych przede wszystkim do użytku osób o
ograniczonej zdolności poruszania się,
d) w wysokich i wysokościowych budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania
zbiorowego.”

Jeżeli nasz budynek podlega pod któryś, z wyżej wymienionych punktów powinien posiadać system awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego.

 

2) Modernizacja oświetlenia w budynkach istniejących

Poniżej przedstawiam przykładowy korytarz, który spełnia rolę drogi ewakuacyjnej oraz spełnia normę PN-EN 1838-2005 (mimo, że istnieje nowelizacja normy z 2013r jednak na chwilę obecną do obowiązkowego użycia powołana w warunkach technicznych jest norma z 2005r)

1 kl

Można zadać pytanie dlaczego potrzebne są aż trzy z pięciu opraw z modułem awaryjnym skoro z obliczeń nam wychodzi Em (natężenie średnie) 2,8 lx a wymagane jest przecież zgodnie z normą 1lx.

Otóż odpowiedz znajduję się w samej normie :

aw3

 

Zgodnie z tym co mówi norma powinniśmy badać środek drogi ewakuacyjnej by wartość w osi drogi ewakuacyjnej była nie mniejsza niż 1lx.

Norma wspomina również o równomierności jaką powinniśmy uzyskać :

aw4

Zatem biorąc zapisy normy nasza przykładowa droga będzie wyglądać tak :

2 kl

 

Zatem przy zastosowaniu minimum 3 opraw spełniamy przepisy jakie narzuca nam rozporządzenie dotyczące warunków technicznych.

Gdybyśmy jednak chcieli zmodernizować ten korytarz z powodu uszkodzenia oprawy musimy zawsze pamiętać o tym, że nowa oprawa powinna mieć certyfikat CNBOP, co sprowadza się do dużych kosztów eksploatacyjnych.
Dużo korzystniejszym rozwiązaniem zamiast wymiany opraw „1 do 1” jest możliwość zmodernizowania systemu awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego poprzez dodanie wydzielonych opraw przeznaczonych tylko i wyłącznie do oświetlenia awaryjnego, które dodatkowo mogą być wyposażone w sterownik autotestu.

Sterownikiem wersji AUTOTEST jest urządzenie mikroprocesorowe zarządzające wieloma funkcjami, :
– wykonanie testu funkcjonalnego TEST A,
– sprawdzenie czasu świecenia w trybie pracy awaryjnej TEST B,
– nadzorowanie prądu ładowania akumulatorów,
– sygnalizowanie uszkodzenia oprawy awaryjnej poprzez zaświecenie czerwonej diody LED.

Terminy kolejnych testów wyzwalane są przez wewnętrzny zegar, zgodnie z oprogramowaniem mikroprocesora. Według normy PN-EN 50172, TEST A musi być wykonywany co 30 dni, a TEST B co 360 dni. 

Realizacja takiego przedsięwzięcia będzie wyglądała w następujący sposób :

aw5

 

Poprzez zastosowanie oprawy LEDowej z odpowiednią optyką możemy zmniejszyć liczbę użytych opraw awaryjnych do dwóch sztuk, i oszczędzamy sobie problemów z odbiorem instalacji ponieważ, są to oprawy dedykowane do oświetlenia awaryjnego i posiadają wszelkie niezbędne badania oraz certyfikaty CNBOP.

aw6

 

Dołożenie 2 opraw z własnym inwerterem bateryjnym nie wpływa w znaczący sposób na wymianę zabezpieczeń w rozdzielni elektrycznej, jedyny koszt związany z modernizacją to koszt wycięcia otworu w kasetonie i dołożeniu 4 żyłowego przewodu od istniejącej oprawy, która spełniała  zadanie awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego.

Oprawa bardzo estetycznie wygląda na suficie, i nie powoduje efektu „zapełnienia sufitu”:

aw7

 

W razie pytań zapraszam do kontaktu.